Tại Thép Miền Nam, đổi mới sáng tạo không chỉ nằm trong những dự án lớn hay dây chuyền hiện đại. Nó bắt đầu từ chính những người lao động trực tiếp trên dây chuyền sản xuất. Khi ý tưởng được lắng nghe, được thử nghiệm và được ghi nhận, trí tuệ của từng người sẽ trở thành một phần giá trị của doanh nghiệp.
Nghị quyết 57-NQ/TW đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, coi doanh nghiệp là một trong những chủ thể quan trọng tạo ra và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Từ một chi tiết trên dây chuyền, một thao tác trong sản xuất đến cách sử dụng nguyên vật liệu, năng lượng, tổ chức lao động..., những vấn đề rất gần với công việc hằng ngày đều có thể trở thành điểm bắt đầu của sáng kiến.
Công ty TNHH MTV Thép Miền Nam - VNSTEEL đã trải qua hơn nửa thế kỷ xây dựng và phát triển. Năm 2004, Nhà máy Thép Phú Mỹ được thành lập, đặt nền móng cho cơ sở sản xuất hiện đại của Thép Miền Nam hiện nay. Nhà máy được đầu tư dây chuyền sản xuất đồng bộ luyện - cán thép tự động của Danieli. Sau hơn 20 năm vận hành, dây chuyền vẫn tiếp tục được cải tiến để nâng cao hiệu quả sản xuất.
Khóa học Đẩy mạnh ứng dụng AI trong công việc được Thép Miền Nam tổ chức ngày 22/8/2026 đã chiếm được sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo người lao động
Dẫn chúng tôi tham quan một vòng Phân xưởng sản xuất, ông Phan Trọng Chiến - Quản đốc Phân xưởng chia sẻ, sáng kiến trước hết phải xuất phát từ thực tiễn. Người quản lý không thể tự mình nhìn thấy tất cả vấn đề. Người đứng máy, vận hành thiết bị mỗi ngày mới là người hiểu rõ nhất đâu là điểm chưa hợp lý trong công việc.
Khi vấn đề được nhìn ra, giải pháp bắt đầu hình thành. Với người lao động, sáng kiến không nhất thiết phải là một phát minh mới. Đó có thể chỉ đơn giản là làm một công việc tốt hơn, hợp lý hơn, an toàn hơn hoặc tiết kiệm hơn. Cải tiến liên tục nhiều khi bắt đầu từ những việc rất bình thường: chăm chút công việc mỗi ngày, giữ thiết bị sạch sẽ, tiết kiệm trong sản xuất, tìm cách giảm những phần việc không cần thiết. Nếu tạo ra hiệu quả, những việc tưởng như nhỏ ấy đều có giá trị.
Điều quan trọng là phong trào sáng kiến không chạy theo số lượng. Có nhiều ý tưởng được đưa ra nhưng không nhất thiết phải triển khai cùng lúc. Phân xưởng cùng người lao động lựa chọn những vấn đề có khả năng tạo hiệu quả để làm trước. Có sáng kiến hoàn thành nhanh, cũng có sáng kiến cần cả năm mới hoàn thiện. Nhưng điểm chung là ý tưởng phải được thử nghiệm, đo lường và đi đến kết quả.
Một dây chuyền dù hiện đại đến đâu vẫn cần con người tiếp tục hoàn thiện. Công nghệ tạo nền tảng, nhưng người vận hành mới là người khai thác, phát hiện và tiếp tục hoàn thiện công nghệ trong thực tế sản xuất.
Trong nhiều năm, Thép Miền Nam duy trì phong trào thi đua lao động sáng tạo, sáng kiến, tiết kiệm. Giai đoạn 2020-2025, Hội đồng sáng kiến của Công ty đã thông qua 46 sáng kiến cải tiến kỹ thuật của người lao động, trong đó 5 sáng kiến được Tổng công ty công nhận. Tổng tiền thưởng cho người lao động có sáng kiến đạt 435 triệu đồng, với số tiền làm lợi hàng chục tỷ đồng.
Riêng năm 2025, Công ty có 18 đề tài nổi trội được Hội đồng thi đua khen thưởng công nhận và khen thưởng, với tổng số tiền 211 triệu đồng. Các đề tài trải rộng trên nhiều khâu của hoạt động sản xuất: tận dụng nước xả đáy bể chứa C01WTK để tái sử dụng cho hệ làm mát trực tiếp; sắp xếp tổ chức lao động; tiết giảm chi phí đầu vào gồm nguyên vật liệu, năng lượng, vật tư phụ tùng; gia tăng năng lực sản xuất thép cán; cải tiến các bộ phận của dây chuyền cán và băng tải.
Những thành quả nổi bật của phong trào thi đua cải tiến, tiết kiệm, hợp lý hóa trong sản xuất của Thép Miền Nam năm 2025.
Những con số này cho thấy sáng kiến đã trở thành một phần trong cách Thép Miền Nam tổ chức sản xuất và tìm kiếm hiệu quả. Đằng sau mỗi sáng kiến là ý tưởng của một người lao động. Nhưng khi giải pháp được áp dụng, giá trị không còn thuộc về riêng người đưa ra ý tưởng mà trở thành giá trị của cả phân xưởng, nhà máy và doanh nghiệp.
Muốn làm được điều đó, doanh nghiệp phải tạo ra một môi trường đủ mở để người lao động dám nói ra ý tưởng của mình. Người trực tiếp sản xuất thường quen với máy móc và công việc thực tế hơn là những bản báo cáo dài. Khi họ có ý tưởng, đội ngũ kỹ thuật, kỹ sư sẽ hỗ trợ hoàn thiện giải pháp. Cách làm này giúp nhiều ý tưởng từ phân xưởng có cơ hội trở thành sáng kiến được áp dụng.
Đó cũng là điểm gặp nhau với tinh thần Nghị quyết 57 - khơi dậy và phát huy năng lực sáng tạo, trân trọng những cải tiến tạo ra giá trị, kể cả những sáng kiến nhỏ trong công việc hằng ngày.
Qua trao đổi với lãnh đạo Thép Miền Nam, có thể thấy Công ty không chỉ khuyến khích người lao động đưa ra sáng kiến mà còn chú trọng cách ghi nhận kết quả. Đây là khâu quan trọng để một ý tưởng không dừng lại ở đề xuất mà được đưa vào sản xuất và tiếp tục tạo ra những cải tiến mới.
Tại Phân xưởng sản xuất, sáng kiến có thể được thử ngay. Khi giải pháp được áp dụng, sau khoảng một tháng, phân xưởng có thể báo cáo kết quả. Nếu có hiệu quả, người lao động được thưởng nóng từ Tổng giám đốc. Cuối năm, Hội đồng sáng kiến tiếp tục đánh giá và thưởng tiếp.
Người lao động Thép Miền Nam luôn có động lực để khiến ngày mai tốt hơn ngày hôm nay.
Câu chuyện ở đây không chỉ là tiền thưởng. Đó là cách doanh nghiệp ghi nhận giá trị mà người lao động tạo ra. Khi kết quả được nhìn thấy và công sức được ghi nhận bằng những lợi ích cụ thể, người lao động có thêm động lực để tiếp tục công việc, luôn tìm cách để ca sản xuất ngày mai tốt hơn hôm nay.
Động lực cũng không chỉ nằm ở thu nhập. Người lao động cần nhìn thấy cơ hội phát triển, thấy được định hướng của Công ty với những dự án lớn trong thời gian tới. Người lãnh đạo không thể tự mình tạo ra hàng chục, hàng trăm sáng kiến, nhưng có thể tạo ra môi trường để người lao động đề xuất, thử nghiệm và hoàn thiện ý tưởng. Từ đó, phong trào sáng kiến dần trở thành một phần trong cách doanh nghiệp tổ chức công việc.
Hiệu quả của cách làm ấy cũng được phản ánh trong kết quả sản xuất kinh doanh. Sáu tháng đầu năm 2026, Thép Miền Nam sản xuất 314.835 tấn phôi thép, 294.729 tấn thép cán, tiêu thụ 341.899 tấn thép. Lợi nhuận trước thuế đạt 225 tỷ đồng, vượt hơn 3 lần kế hoạch năm. Sản lượng tiêu thụ toàn hệ thống Thép Miền Nam /V/ đạt 500.846 tấn, tăng 137,6% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong bối cảnh thị trường thép còn nhiều cạnh tranh, những con số trên là kết quả của nhiều giải pháp trong quản trị và sản xuất. Nhưng ở phía sau những kết quả ấy còn có một nguồn lực không dễ nhìn thấy bằng những con số: Đó là những người lao động vẫn đang hằng ngày nhìn vào công việc của mình để tìm cách làm tốt hơn.
Nhìn từ Thép Miền Nam, tinh thần Nghị quyết 57 được cụ thể hóa ngay trong phong trào lao động sáng tạo, sáng kiến, tiết kiệm. Khi phong trào ấy được duy trì thường xuyên, sáng kiến không còn là việc làm thêm bên cạnh công việc sản xuất mà trở thành một cách để mỗi người đóng góp trực tiếp vào hiệu quả của đơn vị mình.
Tại mỗi vị trí, người lao động Thép Miền Nam luôn nỗ lực từng ngày để cùng tạo nên thương hiệu Thép Miền Nam - Nền tảng cho tương lai vững bền.
Bài: Minh Hồ
Ảnh: Thuỷ Minh
Thiết kế: Quốc Duy