Thu hồi nhiệt để giảm phát thải

Thu hồi nhiệt

Tại Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên, một trong những doanh nghiệp công nghiệp có mức tiêu thụ năng lượng lớn, yêu cầu tiết giảm năng lượng và phát thải đang được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp công nghệ.

Lượng nhiệt trong sản xuất của công ty Gang thép Thái Nguyên là vô cùng lớn. Ảnh: Ngọc Tú.

Khí nóng phát sinh từ quá trình luyện quặng sắt tại các lò cao và lò cốc được doanh nghiệp thu hồi thay vì xả trực tiếp ra môi trường. Qua hệ thống đường ống chuyên dụng, nguồn nhiệt này được đưa trở lại phục vụ vận hành 3 lò cán thép.

Giải pháp thu hồi nhiệt do chính doanh nghiệp nghiên cứu và phát triển. Việc tận dụng nguồn nhiệt phát sinh trong quá trình sản xuất giúp giảm tới một nửa lượng dầu FO tiêu thụ ở khâu cán thép.

Từ nguồn nhiệt vốn có thể bị thất thoát, doanh nghiệp đã biến thành nguồn năng lượng phục vụ sản xuất. Cách làm này vừa giảm chi phí nhiên liệu, vừa góp phần giảm lượng phát thải phát sinh trong quá trình vận hành.

Ông Hà Tuấn Hưng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên, cho biết doanh nghiệp đang triển khai các giải pháp đầu tư, đổi mới công nghệ nhằm giảm tiêu hao năng lượng và phát thải khí nhà kính.

Cùng với thu hồi nhiệt, doanh nghiệp tăng cường tái sử dụng các loại chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất như xỉ lò cao, xỉ lò luyện kép. Những vật liệu này được cung cấp cho các ngành sản xuất xi măng, xây dựng công trình công nghiệp và công trình giao thông.

Theo ông Hưng, việc tái sử dụng chất thải giúp giảm lượng vật liệu phải xử lý, đồng thời tạo thêm giá trị cho sản phẩm phụ của quá trình luyện kim. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với mô hình sản xuất tuần hoàn, trong đó chất thải của công đoạn này có thể trở thành nguyên liệu cho công đoạn hoặc ngành sản xuất khác.

Trong lĩnh vực phát điện, doanh nghiệp cũng triển khai các giải pháp giảm điện tự dùng. Với hệ thống quạt biến tần, thay vì vận hành ở tốc độ tối đa, thiết bị được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu thực tế của lò hơi.

Giải pháp này có thể giúp tiết kiệm 30-50% điện năng tiêu thụ của hệ thống quạt, đồng thời góp phần tối ưu quá trình sản xuất.

Doanh nghiệp còn thực hiện hiệu chỉnh lò hơi, tối ưu chế độ cháy, giảm suất hao nhiệt và nâng hiệu suất của lò. Khi hiệu suất thiết bị được cải thiện, lượng than đầu vào cho quá trình sản xuất cũng giảm so với thiết kế ban đầu.

Những giải pháp này được triển khai đồng thời nhằm giảm tiêu hao năng lượng trên từng công đoạn. Qua đó, doanh nghiệp vừa tiết kiệm chi phí sản xuất, vừa giảm lượng nhiên liệu sử dụng và phát thải khí nhà kính.

Đưa tiêu chí xanh vào phát triển công nghiệp

Từ thực tế của doanh nghiệp, yêu cầu tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải đang trở thành một phần trong định hướng phát triển công nghiệp của Thái Nguyên.

Thái Nguyên cũng tăng cường thẩm định công nghệ sản xuất và xử lý chất thải, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát môi trường tại các khu, cụm công nghiệp. Ảnh: Ngọc Tú.

Theo Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên, tỉnh đang thực hiện định hướng phát triển công nghiệp xanh, thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, tiết kiệm năng lượng và có trung tâm nghiên cứu, phát triển.

Mục tiêu là từng bước giảm tỷ trọng các ngành tiêu hao nhiều năng lượng, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, hướng tới cơ cấu công nghiệp hiện đại và bền vững. Tỉnh Thái Nguyên cũng chú trọng phát triển các khu công nghiệp sinh thái, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp theo chuỗi giá trị tuần hoàn, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên và giảm chi phí sản xuất.

Định hướng này được thể hiện trong quy hoạch phát triển các khu công nghiệp mới. Khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ Phú Bình được định hướng phát triển đa ngành, ưu tiên công nghệ cao, tự động hóa, điện tử và viễn thông. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, đồng thời phù hợp với yêu cầu giảm phát thải.

Tại Khu công nghiệp Sông Công II giai đoạn 2, các nhóm ngành được ưu tiên gồm dược phẩm, năng lượng tái tạo, vật liệu mới và công nghiệp hỗ trợ.

Trong khi đó, Khu công nghiệp Yên Bình dành nguồn lực lớn cho hạ tầng môi trường. Chủ đầu tư đã dành gần 4.500 tỷ đồng phát triển hạ tầng, trong đó khoảng 1.175 tỷ đồng cho hệ thống cấp nước sạch và xử lý nước thải.

Hệ thống xử lý nước thải tập trung tại đây có công suất 60.000 m3/ngày đêm, được đầu tư gần 600 tỷ đồng, áp dụng công nghệ Nhật Bản sử dụng vi sinh và giá thể hạt gel. Hệ thống quan trắc môi trường được tự động hóa, truyền dữ liệu liên tục 24/24 giờ về cơ quan quản lý, giúp kiểm soát chất lượng nước thải và kịp thời phát hiện nguy cơ bất thường.

Trong thời gian tới, tỉnh Thái Nguyên sẽ sớm xây dựng hệ thống quan trắc môi trường hiện đại, phủ khắp các khu công nghiệp toàn tỉnh trong giai đoạn 2026-2035. Hệ thống này sẽ phục vụ theo dõi chất lượng không khí, nguồn nước, đồng thời cảnh báo sớm các nguy cơ ô nhiễm để cơ quan quản lý có biện pháp xử lý kịp thời.

Với một địa phương có nền công nghiệp lớn và tiếp tục mở rộng không gian sản xuất, việc đưa tiêu chí xanh vào quy hoạch, thu hút đầu tư và đổi mới công nghệ sẽ là nền tảng để Thái Nguyên duy trì động lực tăng trưởng, đồng thời hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp xanh, hiện đại của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.

Đức Bình - Ngọc Tú (nongnghiepmoitruong.vn)